HomeNieuws Optimale bouwlogistiek naar de binnenstad via een bouwhub

Optimale bouwlogistiek naar de binnenstad via een bouwhub

Actueel | Duurzaamheid

foto DEF.jpg

Optimale bouwlogistiek naar de binnenstad via een bouwhub

Grote verladers hebben complete afdelingen die alleen maar bezig zijn met het optimaliseren van hun supply chain. Dat is in de bouwsector nog niet zo gebruikelijk. Toch begint ook daar het besef langzaam door te dringen dat hiermee veel kosten bespaard kunnen worden, bijvoorbeeld door een efficiënt logistiek proces via een bouwhub.

VolkerWessels Bouwmaterieel en TNO werken al een tijdje samen via een bouwhub voor een aantal grote bouwprojecten in de Utrechtse binnenstad. Er is daar namelijk geen ruimte op de bouwplaats voor opslag van bouwmateriaal. Ook is het voor de vrachtwagens van toeleveranciers een zeer tijdrovende klus om de bouwplaats überhaupt te bereiken. Maar uit de pilot blijkt dat de BouwHub ook een efficiënter bouwproces oplevert.

Faalkosten

‘Faalkosten in de bouw zijn enorm en dit kan oplopen tot wel 10% van de bouwsom. Dat zijn de kosten die veroorzaakt worden als er iets misgaat in de bouw, zoals vertragingen, wachturen, verkeerde leveringen, noem maar op. Een deel daarvan komt door het inefficiënte logistieke proces. Daar is nog veel te verbeteren’, zegt Siem van Merriënboer, die de pilot begeleidt namens TNO.

Er is volgens hem jarenlang weinig druk op de bouwlogistiek geweest omdat er vooral op Vinex-locaties werd gebouwd. Daar is voldoende ruimte aanwezig om voorraden op te slaan. Van Merriënboer: ‘Nu zie je dat er overal in de binnensteden wordt gebouwd. Dat is wel een grote logistieke uitdaging. Plekken zijn moeilijk bereikbaar, er is bijna geen ruimte voor opslag op de bouwplaats en er is toenemende regelgeving vanuit gemeenten om overlast van vrachtwagens te voorkomen.’

Langs de snelweg

De BouwHub in Utrecht biedt daarvoor een oplossing. Deze ligt langs de snelweg en leveranciers kunnen daar makkelijk hun bouwmateriaal afleveren. Vanuit de BouwHub rijden volle vrachtwagens gevuld met dagproductiepakketten van VolkerWessels naar de bouwplaats. ‘Hierdoor heb je veel minder ritten naar de binnenstad. Voor de leverancier levert dat bovendien veel voordeel op, want de BouwHub is goed bereikbaar. Er is altijd personeel beschikbaar om te lossen’, vertelt Mark Dudink, coördinator Bouwlogistiek van VolkerWessels Bouwmaterieel.

Ook het bouwproces profiteert van een goede logistiek. ‘Als we de spullen op tijd bij de hub hebben, kan er nooit een stagnatie op de bouwplaats ontstaan doordat materialen te laat geleverd worden. Je wilt natuurlijk nooit je bouwproces laten lijden onder je logistieke proces. Ondanks de extra schakel in de keten, haalt iedereen voordeel uit deze BouwHub. Het bouwproces verloopt gewoon veel sneller met betrouwbare just-in-time levering. Ik heb spullen liever hier drie weken te lang, dan dat er op de bouwplaats één uur stagnatie optreedt.’

Bouwplanning

De bouwplanning staat centraal. Zodra een uitvoerder goederen afroept voor de volgende dag, schakelt de BouwHub een lokale transporteur in voor de bezorging. De bouwmaterialen worden meestal de avond van tevoren op de bouwplaats geleverd. ‘Daar worden ze meteen op de juiste plaats gezet en de verpakkingen verwijderd. Een montageploeg kan ‘s ochtends direct starten met de werkzaamheden. Daar zit al grote winst wat betreft arbeidsproductiviteit. De bouwploeg verdoet geen tijd meer met het zoeken van goederen of het naar boven sjouwen hiervan. De files bij de bouwlift behoren hierdoor tot het verleden. Die uren winnen we nu door het logistieke proces op orde te hebben’, vertelt de coördinator Bouwlogistiek.

Niet alleen de aannemer, ook leveranciers van bouwmaterialen profiteren van een bouwhub. Ze hoeven immers niet meer met hun vrachtwagens naar de moeilijk bereikbare bouwplaatsen in de Utrechtse binnenstad te rijden.

Congestie

Dudink: ‘Een leverancier is gemiddeld drie tot vier uur bezig om een levering in de binnenstad op de bouwplaats te krijgen. Dat is enorm. De rijsnelheid in de binnenstad is al laag. Dan is er vaak op de bouwplaats ook nog eens vertraging en congestie, omdat eerst andere vrachtwagens gelost moeten worden of een kraan niet meteen beschikbaar is. Wij zijn goed bereikbaar en hebben gemiddeld binnen 26 minuten een vrachtwagen gelost.’

Verder is gebleken uit de pilot dat er minder bouwmateriaal verspild wordt. Dudink: ‘Er wordt vaak zekerheid ingebouwd bij het bestellen van de voorraden. Een tegelzetter bestelt bijvoorbeeld 130% van de tegels die hij nodig heeft. Dit om te voorkomen dat hij zonder komt te zitten als er iets tegenvalt. Want stilstand op de bouw is veel duurder dan de kosten voor een paar extra tegels. Wat over is, wordt vaak weggegooid door de onderaannemers. We hadden onlangs bij een project nog een voorraad tegels over van gebouw 1 en 2, waardoor er geen nieuwe voor gebouw 3 besteld hoefden te worden. Dat is ook winst.’

Tender

Helaas komt het logistieke voordeel van de leverancier nog niet altijd bij de bouwer terecht, heeft Dudink gemerkt. ‘Een tender wordt gewonnen met bepaalde prijsafspraken. Daarna komen ze pas bij ons en kunnen wij geen invloed meer uitoefenen op de inkoopprijzen. Die zijn dan al vastgesteld, ongeacht waar we het bezorgd willen hebben. Ook is men in de bouw gewend dat de logistieke kosten in de prijs van het materiaal zitten. Het is onduidelijk hoeveel die logistieke component precies bedraagt. Gelukkig is tegenwoordig slimme bouwlogistiek zoals bouwhubs steeds vaker onderdeel van de tender, dus houdt de leverancier daar al rekening mee in zijn offerte.’

Eigenlijk zou een opdrachtgever, zoals een gemeente, meteen in de tenderfase punten moeten geven voor optimale bouwlogistiek, vindt Van Merriënboer. ‘Zo beloon je bedrijven die daar goed over nadenken. Het is immers ook een maatschappelijk belang; het zorgt voor veel minder overlast en luchtvervuiling in de binnensteden.’

Kosten bouwhub

De BouwHub in Utrecht heeft 6.000 vierkante meter grondoppervlakte in gebruik met een mogelijkheid tot uitbreiding naar 12.000 vierkante meter. De binnenruimte bedraagt 2.100 vierkante meter. Niet alles hoeft namelijk overdekt opgeslagen te worden. De hallen zijn gehuurd. ‘Het terrein is door ons voorzien van zand en betonplaten. Die kosten dragen we als VolkerWessels zelf’, legt Dudink uit. ‘Omdat we al over die materialen beschikken, kunnen we het laagdrempelig en goedkoop inrichten.’

De BouwHub in Utrecht wordt niet alleen gebruikt door de bouw en infrabedrijven binnen het VolkerWessels concern. Ook andere bouwbedrijven, onderaannemers en bouwmaterialenhandelaren maken gebruik van de BouwHub. Eigenlijk is de BouwHub een logistieke dienstverlener voor aannemers. Partijen kunnen via een ICT-systeem precies zien welke voorraad van hen op de BouwHub staat. Zij betalen een fee voor het gebruik, net zoals bij een 3PL. Wat voor 12 uur besteld is, wordt de volgende dag geleverd op de bouwplaats.

Bouwlogistiek

Dudink: ‘Bouwlogistiek gaat ook over ketensamenwerking. Hoe beter we in de keten met elkaar samenwerken, hoe minder overlast we de binnenstad bezorgen en hoe schoner en slimmer we kunnen bouwen. Wij voorzien dan ook dat, in navolging van Utrecht, de behoefte aan bouwlogistieke hubs aan de rand van grote steden alleen maar zal gaan toenemen. En daarvoor hebben we de hele keten nodig.’

Control Tower toepassingen in bouwlogistiek

Het werken met een bouwhub en de data-analyse is onderdeel van een gezamenlijk onderzoeksproject vanuit het Topconsortium voor Kennis en Innovatie (TKI) en de Topsector Logistiek voor control tower toepassingen in de bouwlogistiek. In een gezamenlijk project onderzoeken TNO, TLN, BN, Hogescholen Utrecht en Amsterdam, TU Delft en Universiteit Twente samen met VolkerWessels Bouwmaterieel, DuraVermeer, Van Wijnen, Waal Bouw, Scholtens Groep en studenten diverse innovaties die moeten leiden tot efficiencyverbeteringen in de bouwlogistiek.

+